عطسه و آبریزش بینی در گربه علل شایع و زمان مراجعه به دامپزشک

عطسه و آبریزش بینی در گربه ممکن است به دلیل تحریک مخاط بینی، حساسیت های محیطی یا عفونت های تنفسی ایجاد شود. گاهی یک عطسه کوتاه بعد از بو کردن خاک گربه طبیعی است، اما عطسه مکرر، ترشحات رنگی، آبریزش چشم و بی حالی می توانند نشانه یک مشکل جدی تر باشند. ویروس هایی مانند هرپس و کالیسی، گرد و غبار، آلرژی و مشکلات دندان از علت های احتمالی این وضعیت هستند. در این مقاله با دلایل عطسه گربه، روش های مراقبت در خانه، علائم هشداردهنده و زمان مناسب مراجعه به دامپزشک آشنا می شوید.

عطسه واکنشی طبیعی برای خارج کردن ذرات محرک از مجاری بینی است. اگر گربه شما فقط گاهی عطسه می کند و اشتهای خوبی دارد، سرحال است و تنفس طبیعی دارد، معمولا جای نگرانی فوری نیست. برای مثال، ممکن است پس از استفاده از خاک گربه یا تماس با گرد و غبار چند بار عطسه کند.

اما اگر عطسه ها پشت سر هم تکرار شوند یا با ترشحات بینی و چشم همراه باشند، باید علت را بررسی کنید. به خصوص در بچه گربه ها و گربه هایی که به تازگی به سرپرستی گرفته شده اند، نباید علائم تنفسی را نادیده گرفت. استرس ناشی از جابه جایی و تماس با گربه های دیگر می تواند زمینه بروز یا تشدید بعضی عفونت ها را فراهم کند.

رنگ و مقدار ترشحات، یک طرفه یا دو طرفه بودن آبریزش و تغییر رفتار گربه اطلاعات مهمی برای تشخیص علت مشکل هستند. البته تشخیص قطعی فقط با معاینه دامپزشک امکان پذیر است.

سرماخوردگی گربه ها؛ کالیسی ویروس و هرپس چه علائمی دارند؟

یکی از دلایل رایج عطسه و آبریزش بینی در گربه، عفونت دستگاه تنفسی فوقانی است که در میان صاحبان حیوانات خانگی معمولا با عنوان سرماخوردگی گربه شناخته می شود. دو عامل ویروسی مهم در این بیماری، هرپس ویروس گربه و کالیسی ویروس هستند.

هرپس ویروس گربه یا FHV-1 می تواند باعث التهاب بینی و نای، عطسه، تب، ترشحات چشم و بینی و التهاب ملتحمه شود. این ویروس پس از عفونت اولیه ممکن است در بدن گربه باقی بماند و در شرایط استرس یا ضعف سیستم ایمنی دوباره فعال شود.

کالیسی ویروس یا FCV نیز از عوامل شایع عفونت تنفسی است. علاوه بر عطسه و ترشحات بینی، ممکن است زخم های دردناک در دهان و زبان ایجاد کند. به همین دلیل بعضی گربه های مبتلا تمایل کمتری به غذا خوردن دارند.

این عفونت ها از طریق تماس با ترشحات حیوان آلوده و وسایل مشترک مانند ظرف غذا، آب و جای خواب منتقل می شوند. اگر چند گربه دارید، بهتر است حیوان دارای علائم را تا زمان مشخص شدن وضعیتش از سایر گربه ها جدا نگه دارید و وسایل او را جداگانه بشویید.

آلرژی های فصلی و گرده های تابستان و پاییز

گاهی عطسه گربه ارتباطی با عفونت ندارد و در اثر تماس با مواد حساسیت زا ایجاد می شود. گرده گیاهان، کپک، ذرات گرد و غبار و بعضی آلاینده های محیطی می توانند در گربه های حساس واکنش ایجاد کنند.

آلرژی فصلی گربه ممکن است در دوره هایی از سال که میزان گرده گیاهان در هوا بیشتر است، علائم پررنگ تری داشته باشد. با این حال، عطسه و آبریزش بینی به تنهایی برای تشخیص آلرژی کافی نیستند و دامپزشک باید احتمال عفونت و سایر مشکلات را هم بررسی کند.

اگر متوجه شدید علائم گربه پس از باز کردن پنجره، حضور در فضای باز یا تماس با گیاهان بیشتر می شود، زمان و شرایط بروز عطسه ها را یادداشت کنید. این اطلاعات می توانند در تشخیص علت به دامپزشک کمک کنند.

گرد و غبار، شن خاکی و اسپری ها؛ محرک های پنهان در خانه

همیشه نباید برای علت عطسه مکرر در گربه به دنبال بیماری باشید. گاهی مواد موجود در محیط خانه مخاط بینی را تحریک می کنند. خاک های بسیار پودری، دود سیگار، عطر، اسپری خوشبوکننده، مواد شوینده و بخار بعضی محصولات شیمیایی از محرک های احتمالی هستند.

برای کاهش این مشکل، از خاک کم گرد و غبار استفاده کنید و ظرف خاک را در محیطی با تهویه مناسب قرار دهید. هنگام نظافت خانه، گربه را از محل استفاده از مواد شوینده دور نگه دارید و اجازه ندهید در معرض دود یا اسپری های معطر قرار بگیرد.

اگر عطسه ها پس از حذف یک محرک محیطی کمتر شدند، احتمال تحریک ناشی از آن بیشتر می شود؛ اما ادامه علائم همچنان نیازمند بررسی است.

جسم خارجی، عفونت دندان و مشکلات بینی

ورود اجسام خارجی مانند تکه های علف، دانه گیاهان یا ذرات کوچک به مجاری بینی نیز می تواند باعث عطسه های شدید و ناگهانی شود. در این شرایط، ممکن است ترشحات فقط از یک سوراخ بینی خارج شوند یا گربه مرتب صورت خود را با پنجه لمس کند.

مشکلات دهان و دندان نیز گاهی با علائم بینی همراه هستند. عفونت ریشه دندان های فک بالا یا بیماری های پیشرفته لثه می توانند به نواحی مجاور بینی گسترش پیدا کنند و باعث التهاب و ترشح شوند. بوی بد دهان، درد هنگام غذا خوردن و ترشحات مداوم از یک سمت بینی از نشانه هایی هستند که باید بررسی شوند.

پولیپ ها، التهاب مزمن بینی و برخی بیماری های قارچی نیز از علت های کمتر شایع هستند. اگر آبریزش طولانی شده، یک طرفه است یا با خون همراه می شود، مراجعه به دامپزشک را به تاخیر نیندازید. تلاش برای خارج کردن جسم خارجی با ابزار یا شست وشوی خانگی بینی می تواند به گربه آسیب بزند.

مراقبت در منزل؛ رطوبت، تمیز کردن بینی و تغذیه

اگر علائم گربه خفیف است و دامپزشک مراقبت خانگی را مناسب می داند، چند اقدام ساده می توانند به راحتی بیشتر حیوان کمک کنند. توجه داشته باشید که این اقدامات جایگزین درمان علت اصلی بیماری نیستند.

اولین نکته، فراهم کردن محیطی آرام و با تهویه مناسب است. در صورت خشک بودن هوا، استفاده از دستگاه بخور سرد تمیز می تواند به مرطوب ماندن محیط کمک کند. گربه را در معرض بخار مستقیم آب داغ قرار ندهید.

برای پاک کردن ترشحات اطراف بینی و چشم، از گاز استریل یا پارچه نرم و تمیز استفاده کنید که با سرم فیزیولوژی استریل یا آب ولرم مرطوب شده باشد. برای هر چشم از قسمت تمیز جداگانه استفاده کنید و ترشحات را بدون فشار پاک کنید. هیچ محلولی را بدون تجویز دامپزشک داخل بینی نریزید.

گربه ای که بینی گرفته دارد ممکن است بوی غذا را به خوبی تشخیص ندهد و کمتر غذا بخورد. می توانید غذای مرطوب و همیشگی او را کمی گرم کنید تا عطر آن بیشتر شود. آب تازه نیز باید همیشه در دسترس باشد. اگر گربه غذا نمی خورد، بی حال است یا علائمش ادامه دارند، منتظر بهبود خودبه خودی نمانید.

نشانه های خطر؛ خونریزی، بی اشتهایی و تنفس دهانی

همه موارد عطسه و آبریزش بینی به مراقبت اورژانسی نیاز ندارند، اما بعضی علائم نشان می دهند که سلامت گربه در معرض خطر است. مهم ترین نشانه ها شامل موارد زیر هستند:

تنفس با دهان باز در گربه، به خصوص زمانی که در حال استراحت است، طبیعی نیست و می تواند نشانه مشکل جدی تنفسی باشد. در این شرایط، حیوان را آرام نگه دارید و فورا به مرکز درمانی منتقل کنید. در بچه گربه ها نیز به دلیل حساسیت بیشتر به کم آبی و کاهش دریافت غذا، بهتر است حتی علائم خفیف را زودتر با دامپزشک مطرح کنید.

پیشگیری با واکسیناسیون و مراقبت از گربه های تازه سرپرستی شده

واکسیناسیون یکی از مهم ترین روش های کاهش خطر ابتلا به بیماری های عفونی تنفسی است. واکسن سه گانه گربه یا FVRCP در برابر پن لوکوپنی، هرپس ویروس و کالیسی ویروس محافظت ایجاد می کند. البته این واکسن ها تضمین نمی کنند که گربه هرگز به عفونت تنفسی مبتلا نشود، اما می توانند شدت بیماری را کاهش دهند.

اگر به تازگی گربه ای را به سرپرستی گرفته اید، بهتر است در روزهای ابتدایی برای معاینه عمومی وقت بگیرید. دامپزشک وضعیت سلامت، سن تقریبی، سابقه واکسیناسیون و نیاز به آزمایش های اولیه را بررسی می کند. اگر گربه عطسه یا ترشحات بینی دارد، حتما پیش از برنامه ریزی واکسیناسیون این موضوع را اطلاع دهید؛ زمان تزریق واکسن باید با توجه به وضعیت سلامت حیوان تعیین شود.

برای آشنایی با اقدامات ضروری روزهای ابتدایی، راهنمای هفته اول بعد از سرپرستی گربه را مطالعه کنید. همچنین برای آماده سازی محیط خانه می توانید فهرست گیاهان بی ضرر برای گربه را بررسی کنید تا احتمال تماس با گیاهان نامناسب کاهش یابد.

در صورتی که حیوان واگذار شده بیمار است، بهتر است وضعیت سلامتی او پیش از انتقال به خانه جدید بررسی شود. برای آشنایی با نکات مهم این موضوع، مطلب واگذاری حیوان بیمار را بخوانید.

برنامه عمومی واکسیناسیون بچه گربه

جدول زیر یک الگوی کلی برای واکسیناسیون گربه هاست. زمان شروع و فاصله نوبت ها به سن، شرایط سلامت، نوع واکسن، سابقه واکسیناسیون و دستورالعمل های محلی بستگی دارد. برنامه نهایی باید توسط دامپزشک تنظیم شود.

واکسن هاری و واکسن لوسمی گربه ها (FeLV) نیز باید با توجه به سن، سبک زندگی و میزان مواجهه با حیوانات دیگر بررسی شوند. زمان بندی واکسن ها در کشورها و حتی بر اساس محصولات مورد استفاده متفاوت است؛ بنابراین این جدول جایگزین برنامه اختصاصی دامپزشک نیست.

جمع بندی؛ برای عطسه و آبریزش بینی در گربه چه باید کرد؟

عطسه و آبریزش بینی در گربه همیشه نشانه بیماری جدی نیست، اما تکرار این علائم یا همراه شدن آنها با بی اشتهایی، ترشحات رنگی، خونریزی و مشکلات تنفسی به بررسی دامپزشکی نیاز دارد. عفونت های ویروسی، حساسیت های محیطی، محرک های خانگی و مشکلات دهان و دندان از علت های احتمالی این وضعیت هستند.

برای مراقبت بهتر، محیط زندگی گربه را تمیز نگه دارید، ترشحات اطراف بینی و چشم را به آرامی پاک کنید و تغییرات اشتها و تنفس او را زیر نظر بگیرید. از مصرف داروهای انسانی یا قطره های بینی بدون تجویز دامپزشک خودداری کنید. تشخیص زودهنگام، به ویژه برای بچه گربه ها، اهمیت زیادی دارد.

در آگهی حیوانات رابینسه می توانید اطلاعات و آگهی های مرتبط با نگهداری و مراقبت از حیوانات خانگی را دنبال کنید.

چه محصولاتی برای مراقبت از بینی و چشم گربه مناسب هستند؟

برای پاک کردن ترشحات سطحی، می توانید از گاز استریل، پدهای مخصوص تمیز کردن چشم و بینی حیوانات یا محلول فیزیولوژی استریل مناسب استفاده کنید. هنگام خرید محصولات مراقبتی، به ترکیبات، کاربرد و مناسب بودن آنها برای گربه توجه داشته باشید.

از محلول های ضدعفونی کننده، اسانس های گیاهی، قطره های انسانی و محصولات معطر بدون تایید دامپزشک استفاده نکنید. همچنین هیچ محصولی نباید به عنوان درمان قطعی عفونت تنفسی معرفی شود. اگر ترشحات ادامه دارند، ابتدا علت مشکل را مشخص کنید.

سلامت گربه خود را جدی بگیرید

اگر گربه شما عطسه های مکرر دارد یا با آبریزش بینی، ترشحات چشم و کاهش اشتها مواجه شده است، برای بررسی وضعیت او از دامپزشک کمک بگیرید. با دریافت مشاوره اولیه می توانید برای مراقبت های بعدی تصمیم آگاهانه تری بگیرید.

شما هم تجربه یا سوالی درباره عطسه و آبریزش بینی گربه دارید؟ در بخش نظرات بنویسید تا دیگر صاحبان حیوانات خانگی نیز از تجربه شما استفاده کنند.